Dobre drewno do kominka to przede wszystkim drewno suche – o wilgotności poniżej 20%. Najlepiej palą się gatunki liściaste, takie jak buk, grab, dąb czy jesion, sezonowane przez co najmniej półtora roku. Mokre polana dają mniej ciepła, dymią, brudzą szybę i odkładają w przewodzie kominowym sadzę. Podpowiadamy, jak przygotować opał, żeby kominek pracował czysto i wydajnie.
Dlaczego wilgotność jest najważniejsza
Świeżo ścięte drewno może zawierać nawet 50% wody i więcej. Zanim zacznie oddawać ciepło, musi ją odparować – a na to zużywa dużą część własnej energii. Efekt to niska temperatura spalania, dużo dymu i osady smoliste w kominie, które z czasem mogą się zapalić. Drewno suche pali się jasnym płomieniem, daje więcej ciepła z tej samej ilości i znacznie mniej zanieczyszczeń.
Wymóg ten jest dziś także sprawą przepisów: uchwały antysmogowe w wielu województwach dopuszczają w kominkach i piecach tylko drewno o wilgotności poniżej 20%. Najprościej sprawdzić to tanim wilgotnościomierzem do drewna – mierzy się świeżo rozłupaną powierzchnię polana, nie korę.
Jakie gatunki drewna wybrać
| Gatunek | Jak się pali | Uwagi |
|---|---|---|
| Grab, buk, dąb, jesion | długo, równo, dużo ciepła i żaru | najlepszy opał; dąb wymaga najdłuższego sezonowania |
| Brzoza | szybko, jasnym płomieniem, ładnie wygląda | dobra na rozpalanie i do kominków otwartych |
| Olcha, osika, topola | szybko, mniej ciepła | na rozpałkę i krótkie palenie |
| Sosna, świerk | gwałtownie, z iskrzeniem | żywica sprzyja osadom – lepiej tylko na rozpałkę |
Przycinanie polan na wymiar
Polana powinny swobodnie mieścić się w palenisku, z kilkucentymetrowym zapasem od szyby i ścianek. W większości wkładów kominkowych sprawdzają się kawałki o długości 25–33 cm. Grube kłody warto rozłupać na szczapy o średnicy 8–12 cm – szybciej schną, łatwiej się rozpalają i równiej palą.
Przy przygotowaniu opału z własnej działki, przycince drzew owocowych czy połamanych gałęzi wygodne są małe, jednoręczne piły akumulatorowe. Nie zastąpią spalinowej piły przy grubych pniach, ale do gałęzi, cieńszych wałków i docinania polan na długość paleniska sprawdzają się bardzo dobrze. Przykładem jest akumulatorowa piła łańcuchowa 8 cali – lekka, bez kabla i bez mieszanki paliwowej, więc można jej używać także przy domu i w drewutni. Przy każdej pile łańcuchowej obowiązują rękawice, okulary i stabilne podparcie ciętego drewna, np. na koziołku.
Sezonowanie i przechowywanie
- Najpierw pocięte i rozłupane, potem suszone. Całe kłody schną wielokrotnie wolniej niż szczapy.
- Zadaszenie, ale bez szczelnej folii. Drewno musi być osłonięte od deszczu, a jednocześnie przewiewne z boków. Owinięte folią „poci się” i pleśnieje.
- Odstęp od ziemi i ściany. Stos na paletach lub legarach, kilka centymetrów od ściany budynku, pozwala powietrzu krążyć.
- Miejsce słoneczne i przewiewne. Południowa lub zachodnia strona działki przyspiesza suszenie.
- Czas. Drewno liściaste potrzebuje zwykle 1,5–2 lat, dąb nawet dłużej. Opał kupiony „na sucho” warto sprawdzić wilgotnościomierzem.
- Zapas przy kominku. Na kilka dni przed paleniem dobrze przenieść porcję drewna do ciepłego pomieszczenia – dosycha i łatwiej się rozpala.
Suche drewno to także bezpieczny komin
Palenie wilgotnym drewnem to najczęstsza przyczyna zarastania przewodów kominowych sadzą i smołą. Nawet przy dobrym opale przewody trzeba regularnie czyścić – w przypadku kominków na paliwo stałe przepisy przewidują to cztery razy w roku – i co roku zlecać kontrolę kominiarską. Dobrze przygotowane drewno sprawia, że kominek daje więcej ciepła, szyba zostaje czysta dłużej, a komin pozostaje bezpieczny.