Drzewa wokół domu zwykle traktujemy jak element ogrodu. Dają cień, osłaniają działkę od wiatru i ulicy, a dobrze dobrane gatunki zdobią całe otoczenie. Problem zaczyna się po latach, gdy korona zajmuje dużo więcej miejsca niż przy sadzeniu. Między gałęziami, korzeniami a zabudową zaczyna wtedy brakować bezpiecznej przestrzeni.
Współczesna posesja to nie tylko dom i ogród. Pod ziemią biegną kable prądowe, rury z wodą, kanalizacja, nawadnianie czy przewody pompy ciepła. Nad ziemią mamy elewację, dach, panele słoneczne, lampy, płot, kable teletechniczne, a czasem też linię napowietrzną.
Dlatego cięcia lub wycinki dużego drzewa nie warto planować w oderwaniu od reszty działki. Najpierw trzeba sprawdzić, z czym drzewo koliduje i jakie szkody mogą powstać w trakcie prac.
Korona drzewa nad dachem – problem nie tylko podczas wichury
Gałęzie nad dachem wyglądają niegroźnie, zwłaszcza latem w pełnym ulistnieniu. Sytuacja zmienia się przy silnym wietrze, mokrym śniegu lub gołoledzi. Ciężar konaru mocno wtedy rośnie, a słabsza gałąź może się złamać.
Warto zwrócić uwagę nie tylko na samo poszycie dachowe. W zasięgu konarów mogą znajdować się również:
- rynny i rury spustowe,
- anteny,
- kominy i nasady kominowe,
- okna dachowe,
- kable na elewacji,
- urządzenia stojące przy ścianie domu,
- panele fotowoltaiczne.
Szczególnie panele PV wymagają dużej uwagi. Nawet mała gałąź spadająca z kilku metrów może rozbić moduł albo wygiąć stelaż.
Problemem jest też częste tarcie gałęzi o dach. Nie musi od razu dojść do dużej szkody. Ciągły ruch na wietrze niszczy jednak dachówki, rynny czy obróbki z blachy.
Jeśli korona wisi wprost nad budynkiem, jej cięcie trzeba zaplanować tak, by odcięte części nie spadały na dach.
Drzewo obok instalacji fotowoltaicznej
Przy fotowoltaice groźne jest nie tylko rozbicie paneli przez konar. Rozrastające się drzewo z czasem rzuca cień na coraz większą część modułów. Właściciel widzi problem dopiero wtedy, gdy porówna uzyski z kolejnych lat lub zauważy spadek mocy na części instalacji.
Nie zawsze trzeba od razu wycinać całe drzewo. Czasem wystarczą fachowe cięcia pielęgnacyjne lub skrócenie korony. Trzeba jednak pamiętać, że wycięcie losowych gałęzi może zachwiać równowagą drzewa.
Przy planowaniu nowej instalacji PV warto spojrzeć na drzewa wokół domu w perspektywie kilkunastu lat. Młode drzewko rosnące dziś poniżej dachu za kilka sezonów może go przerosnąć.
Korzenie a instalacje znajdujące się w ziemi
Widoczna część drzewa to tylko połowa problemu. Druga znajduje się pod ziemią. System korzeniowy rośnie zależnie od gatunku, gleby, dostępu do wody i rzeźby terenu. W pobliżu domu może więc dotrzeć do wielu rur i kabli.
Szczególną uwagę warto zwrócić na:
- kanalizację,
- przyłącza wodne,
- kable prądowe,
- sieci ogrodowe,
- systemy nawadniania,
- zbiorniki i studzienki,
- przydomowe oczyszczalnie,
- przewody pompy ciepła,
- drenaż.
Nie znaczy to, że korzenie z zasady niszczą każdą rurę obok. Problem pojawia się wtedy, gdy sieć jest nieszczelna, pęknięta albo leży tuż przy rosnącym pniu.
Ważne jest też to, co dzieje się w czasie samej wycinki. Ciężki podnośnik czy auto nie mogą stanąć na działce bez sprawdzenia, co kryje grunt. Pokrywa studzienki, zbiornik czy płytsze rury mogą nie wytrzymać takiego nacisku.
Dlatego przed przyjazdem ekipy warto przypomnieć sobie przebieg sieci lub zajrzeć do planów działki.
Drzewo przy ogrodzeniu i automatycznej bramie
Duże drzewa często rosną przy granicy posesji. To właśnie tam biegnie płot, stoją słupki, brama wjazdowa, napęd, fotokomórki, domofon lub wideo-domofon. W takiej sytuacji problem może pojawić się zarówno nad ziemią, jak i pod nią.
Ciężki konar spadający na przęsło może je odkształcić, natomiast fragment pnia może uszkodzić murowany słupek. Jeszcze bardziej wrażliwe są elementy automatyki bramowej.
Przy wycince drzewa tuż przy płocie zwykle brakuje miejsca, by duże kawałki spadały swobodnie. Trzeba wtedy ciąć drzewo na mniejsze części, a czasem opuszczać je na linach.
Trzeba też pamiętać o drugiej stronie płotu. Wolne miejsce na własnej działce nie oznacza, że tak samo jest u sąsiada. Konary mogą przecież wystawać nad jego teren.
Szczególna ostrożność przy napowietrznych liniach energetycznych
Dużo groźniej robi się wtedy, gdy korona drzewa zbliża się do linii prądowych.
Tutaj nie chodzi już tylko o ryzyko awarii sieci. Kontakt człowieka, gałęzi lub sprzętu z przewodami grozi porażeniem i utratą życia.
Gdy gałęzie wiszą tuż przy kablach, między nimi lub ich dotykają, nie wolno usuwać ich samemu z drabiny, pilarką ani tyczką.
Takie prace wymagają wcześniejszej oceny ryzyka i bezpiecznego planu, w razie potrzeby we współpracy z zakładem energetycznym.
Podobnie trzeba działać po wichurze. Jeśli przewód jest zerwany lub leży na drzewie, nie wolno do niego podchodzić ani ruszać gałęzi.
Czy podnośnik zawsze da się ustawić przy drzewie?
Wydaje się, że do wysokiej korony wystarczy zamówić podnośnik koszowy. Na ciasnej działce nie zawsze jest to jednak proste.
Najpierw sprzęt musi dostać się na posesję.
Znaczenie mają między innymi:
- szerokość bramy,
- wysokość wjazdu,
- szerokość przejazdu pomiędzy budynkami,
- promienie skrętu,
- nachylenie terenu,
- rodzaj podłoża,
- miejsce na bezpieczne rozłożenie podpór.
Na drodze do drzewa mogą stać tarasy, rabaty, schody, murki, studzienki i podziemne rury. Czasem drzewo rośnie tak blisko domu, że kluczowy staje się zasięg wysięgnika.
Dlatego przed wyceną prac przydają się nie tylko zdjęcia samego drzewa. Warto sfotografować też bramę, drogę dojazdową oraz teren wokół pnia.
Firmy pracujące na wysokości i w trudnym terenie, takie jak Kalemba.pl, mogą dzięki temu zawczasu ocenić dojazd i dobrać metodę pracy do danej działki.
Co sprawdzić przed rozpoczęciem prac?
Dobre przygotowanie posesji pozwala uniknąć wielu problemów jeszcze przed pierwszym cięciem. Najpierw warto obejść drzewo i obejrzeć je z kilku stron. Trzeba sprawdzić nie tylko pień i koronę, ale też wszystkie obiekty w zasięgu gałęzi. Następnie warto ustalić:
Co znajduje się nad ziemią?
Czy pod koroną stoi auto, szklarnia, altana, pergola lub wiata? Czy gałęzie wiszą nad tarasem lub dachem? Czy obok biegną jakieś kable?
Co znajduje się pod ziemią?
Czy obok pnia jest szambo, zbiornik, studzienka, przydomowa oczyszczalnia, kable prądowe lub rury nawadniania?
Jak wygląda dojazd?
Czy sprzęt zmieści się w bramie? Czy po drodze nie ma grząskiej ziemi, słabej kostki lub płytkich rur pod gruntem?
Gdzie można odkładać materiał?
Po odcięciu gałęzie i kawałki pnia trafiają na ziemię. Na małej działce miejsce na ich bezpieczne składowanie bywa mocno ograniczone.
Co ma się stać z drewnem?
Warto wcześniej zdecydować, czy pień ma zostać pocięty na drewno, czy całość ma zostać wywieziona. Podobnie z gałęziami – mogą zostać rozdrobnione albo usunięte w całości.
Przyciąć czy wyciąć?
Nie każda kolizja drzewa z budynkiem lub instalacją oznacza konieczność jego usunięcia.
Jeśli drzewo jest zdrowe, czasem wystarczy lekkie skrócenie korony, wycięcie suchych gałęzi lub odsunięcie ich od dachu czy przewodów.
Decyzja zależy jednak od wielu spraw. Liczy się gatunek, stan pnia, układ konarów, przechył drzewa, stan korzeni i skala kolizji.
Inaczej traktuje się zdrowe drzewo, którego parę gałęzi sięga dachu, a inaczej okaz z próchnicą, pęknięciami czy słabym osadzeniem w gruncie.
Groźnym sygnałem jest też nagły przechył drzewa po wichurze lub ulewie. Wtedy samo przycięcie korony nie rozwiąże już problemu.
Nowe instalacje? Najpierw spójrz na istniejące drzewa
Zależność między drzewami a zabudową działa w obie strony.
Kłopoty biorą się nie tylko stąd, że stare drzewo wrasta w istniejący dom. Równie często to nowe obiekty na działce planuje się zbyt blisko pnia.
Przy planowaniu:
- podjazdu,
- nowego ogrodzenia,
- instalacji fotowoltaicznej,
- oświetlenia ogrodowego,
- systemu nawadniania,
- tarasu,
- przyłączy,
- nowych kabli w gruncie
Podcięcie grubych korzeni podczas kopania może osłabić stabilność drzewa. Z kolei ułożenie rur tuż przy pniu utrudni w przyszłości ich naprawę i samą wycinkę.
Najlepiej więc traktować ogród, dom i sieci zewnętrzne jako jedną całość, a nie trzy osobne strefy działki.
Drzewo jest częścią otoczenia technicznego domu
Dojrzałe drzewo to wielki atut posesji, ale z wiekiem coraz mocniej wpływa na otoczenie. Korona zajmuje miejsce w górze, korzenie rosną w ziemi, a pień co roku grubieje.
Dlatego przed przycinaniem lub wycinką warto spojrzeć szerzej niż tylko na samo drzewo.
Dach, fotowoltaika, płot, brama z napędem, kable, kanalizacja, nawadnianie czy podziemne zbiorniki mają wprost wpływ na przebieg prac.
Im ciaśniej zabudowana działka, tym ważniejszy staje się dobry plan przed startem robót. Często to właśnie sprawdzenie sieci, ocena terenu i wybór metody dostępu do korony chronią dom i ogród przed szkodami.
